Yansımalarda Kavramlar -7- İnfak
“İNFAK“
1.Bölüm | 2. Bölüm | 3. Bölüm | 4. Bölüm | 5. Bölüm | 6. Bölüm
A- ÖN OKUMA
1-AYETLER: Tespit edebildiğimiz kadarı ile 30 ayette İNFAK ve türevleri ( yunfikun – tunfikun- nefeka) kökenli kelimeler geçiyor. Bazı ayetlerde bir evveli bir sonrası da alındı.
BAKARA2-) Zalikel Kitab’u lâ raybe fiyhi, hüden lil müttakiyn; 3-) Elleziyne yu’minune Bil ğaybi ve yukiymunas salate ve mimma rezaknahum yünfikun; 4-) Velleziyne yu’minune Bi ma ünzile ileyKE ve ma ünzile min kabliK (E) ve Bil ahireti hum yukinun; 215-) Yes’eluneke mazâ yunfikun* kul ma enfaktüm min hayrin felil valideyni vel akrabiyne vel yetama vel mesakiyni vebnissebiyl* ve ma tef’alu min hayrin feinnAllahe Bihi ‘Aliym; 219-) Yes’eluneke anil hamri vel meysir* kul fiyhima ismün kebiyrun ve menafiu linNas* ve ismühuma ekberu min nef’ıhima* ve yes’eluneke ma zâ yunfikun* kulil afv* kezâlike yübeyyinullahu lekumül ayati leallekum tetefekkerun; Sana sarhoşluk veren şeyler ile kumardan soruyorlar. De ki: “Her ikisinde de büyük kötülük ve insanlar için bazı yararlar vardır. Fakat zararları yararlarından daha fazladır.” Allah yolunda ne kadar harcayacaklarını soruyorlar. De ki: “El Afv (zaruri harcamalarınızdan) arta kalanı bağışlayın!” Allah böylece gereken apaçık işaretleri veriyor size… (Nedenini) derin düşünmeniz için. 261-) Meselülleziyne yunfikune emvalehum fiy sebiylillâhi kemeseli habbetin enbetet seb’a senabile fiy külli sünbületin mietü habbetin, vAllahu yudaıfu limen yeşa’* vAllahu Vasi’un’Aliym; 262-) Elleziyne yunfikune emvalehum fiy sebiylillâhi sümme la yutbiune ma enfeku mennen ve la ezen lehum ecruhum ınde Rabbihim* ve la havfün aleyhim ve la hum yahzenun; 265-) Ve meselülleziyne yunfikune emvalehumüb tiğae merdatillahi ve tesbiyten min enfüsihim kemeseli cennetin Bi rabvetin esabeha vabilün fe atet üküleha dı’feyn* fe in lem yusıbha vabilün fe tall* vAllahu Bi ma ta’melune Basıyr; 267-) Ya eyyühelleziyne amenu enfiku min tayyibati ma kesebtüm ve mimma ahrecna lekum minel Ard* ve la teyemmemül habiyse minhu tunfikune ve lestüm Bi ahıziyhi illâ en tüğmidu fiyh* va’lemu ennAllahe Ğaniyy’ün Hamiyd; 270-) Ve ma enfaktüm min nefekatin ev nezertüm min nezrin fe innAllahe ya’lemuh* ve ma lizzalimiyne min ensar; 271-) İn tübdüs sadekati feniımma hiye, ve in tuhfuha ve tü’tuhel fukarae fe huve hayrun lekum* ve yükeffiru ankum min seyyiatikum* vAllahu Bi ma ta’melune Habiyr; 272-) Leyse aleyke hüdahum ve lakinnAllahe yehdiy men yeşa’* ve ma tünfiku min hayrin felienfüsikum* ve ma tünfikune illebtiğae vechillah* ve ma tünfiku min hayrin yüveffe ileykum ve entüm la tuzlemun; 273-) Lil fukarailleziyne uhsıru fiy sebiylillâhi la yestetıy’une darben fiyl Ardı, yahsebühumül cahilü ağniyae minet teaffüf* ta’rifühum Bi siymahum* la yes’elunen Nase ilhafa* ve ma tünfiku min hayrin fe innAllahe Bihi ‘Aliym; 274-) Elleziyne yünfikune emvalehum Bil leyli vennehari sirran ve alaniyeten felehum ecruhum ınde Rabbihim* ve la havfün aleyhim ve la hum yahzenun; ALİ İMRAN92-) Len tenalül birra hatta tünfiku mimma tuhıbbun* ve ma tünfiku min şey’in fe innAllahe Bihi’Aliym; 116-) İnnelleziyne keferu len tuğniye anhüm emvalühüm ve la evladühüm minAllahi şey’en, ve ülaike ashabünnari, hüm fiyha halidun; NİSA38-) Velleziyne yünfikune emvalehüm riaen nasi ve la yu’minune Billahi ve la Bil yevmil ahıri, ve men yeküniş şeytanü lehu kariynen fesae kariyna; MAİDE64-) Ve kaletil yahudü yedullahi mağluletün, ğullet eydiyhim ve luınu Bi ma kalu* bel yedahu mebsutatani yünfiku keyfe yeşa’* ve leyeziydenne kesiyren minhüm ma ünzile ileyke min Rabbike tuğyanen ve küfra* ve elkayna beynehümül adavete velbağdae ila yevmil kıyameti, küllema evkadu naren lil harbi atfeehAllahu ve yes’avne fiyl Ardı fesaden, vAllahu la yuhıbbul müfsidiyn; ENFAL2-) İnnemel mu’minunelleziyne iza zükirAllahu vecilet kulubühüm ve iza tüliyet aleyhim ayatuHU zadethüm iymanen ve alâ Rabbihim yetevekkelun; 3-) Elleziyne yukıymunes Salate ve mimma razaknahüm yünfikun; TEVBE34-) Ya eyyühelleziyne amenu inne kesiyren minel’ahbari ver ruhbani leye’külune emvalenNasi bil bâtıli ve yesuddune an sebiylillâh* velleziyne yeknizunez zehebe vel fiddate ve la yünfikuneha fiy sebiylillâhi febeşşir hüm Bi azâbin eliym; 53-) Kul enfiku tav’an ev kerhen len yütekabbele minküm* inneküm küntüm kavmen fasikıyn; 54-) Ve ma meneahüm en tukbele minhüm nefekatühüm illâ ennehüm keferu billahi ve Bi ResuliHİ ve la ye’tunes Salâte illâ ve hüm küsala ve la yünfikune illâ ve hüm karihun; 121-) Ve la yünfikune nefekaten sağıyreten ve la kebiyreten ve la yaktaune vadiyen illâ kütibe lehüm li yecziyehümullahu ahsene ma kânu ya’melun; İBRAHİM31-) Kul liıbadiyelleziyne amenu yukıymus Salâte ve yünfiku mimma razaknahüm sirran ve alaniyeten min kabli en ye’tiye yevmün la bey’un fiyhi ve la hılal; NAHL
HAC34-) Ve likülli ümmetin cealna menseken liyezkürusmAllahi alâ ma razekahüm min behiymetil en’am* feilâhuküm ilahun vahıdün feleHU eslimu* ve beşşiril muhbitiyn; 35-) Elleziyne iza zükirAllahu vecilet kulubühüm ves sabiriyne alâ ma esabehüm vel mukıymis Salâti ve mimma razaknahüm yünfikun; KASAS52-) Elleziyne ateynahümül Kitabe min kablihi hüm Bihi yu’minun; 53-) Ve iza yütla aleyhim kalu amenna bihİ innehül hakku min rabbina inna künna min kablihİ müslimiyn; SECDE15-) İnnema yu’minu Bi ayatiNElleziyne iza zükkiru Biha harru sücceden ve sebbehu Bi Hamdi Rabbihim ve hüm la yestekbirun; 16-) Tetecafa cünubühüm anilmedaciı yed’une Rabbehüm havfen ve tamea* ve mimma razaknahüm yünfikun; ŞURA38-) Velleziynestecabu liRabbihim ve ekamus Salâte, ve emruhüm şura beynehüm* ve mimma razaknahüm yünfikun; HADİD10-) Ve maleküm ella tunfiku fiy sebiylillâhi ve Lillahi miyrasüsSemâvati vel’Ard* la yesteviy minküm men enfeka min kablilfethı ve katel* ülaike a’zamu dereceten minelleziyne enfeku min ba’du ve katelu* ve küllen ve’adAllahulhüsna* vAllahu Bima ta’melune Habiyr; |
2- İNCELENECEK METİNLER:
İNFAKIN SEBEPLERİ: http://www.ahmedbaki.com/turkce/kitaplar/oku/oku34.htm
“KAVRAMLAR”DA İNFAK: http://www.allahvesistemi.org/ahmedhulusidekavramlar/kavramlar/infak/index.htm
İMAM GAZALİ’DE İNFAK: http://abdullahdai.com/muvahhidsahsiyet/010.htm
İNFAK KAVRAMI: http://www.tefekkur-dergisi.com/_infak.html
VEREN EL OLMAK: http://www.yenidunyadergisi.com/yazdir.php?id=1157&yazar_id=7
3- TANIM VE AÇILIMLAR:
İNFAK nedir? “İNFAK“, elden çıkartma, bir başkasına verme, anlamındadır..
Neler infak kavramına girer?
- “Birr”
- “Varlığını” Allah yolunda bağışlama
- Sevdiklerinden bağışlama
- Karşılığını beklemeksizin bağışlama
- Benliğini terketmek ve arınmak….
- Bâtında “Mânâ”lardan(Mânâ rızıklarından) bağışlama…
- Esmâ bileşimlerinin kendilerinde oluşturduğu anlayış ile bağışlama…
- “Şirk-i hafi”den korunmak
- Allah rızasını isteyerek bağışlama…
- Korunma amaçlı bağışlama…
- Harcama
- Maddi harcama…
- Rızıklandırıldığından başkalarına bağışlama
- Zâhirde ve Bâtında bağışlama
- Elden çıkartma… Bir başkasına verme…
- Başkalarıyla paylaşma
- Cehennemden ve “şirk-i hafi”den korunma
İnfakın Dereceleri
“İnfak”ın iki derecesi vardır…
1-”İnfak”ın birinci derecesi, yukarıdaki âyette belirtilen şekilde “rızıklandırıldığından başkalarına bağışlama”dır; başkalarıyla paylaşmadır.. Bu bağışlanan, elindekilerin herhangi bir kısmı olabilir… Elindekinin “ille de şu bölümü” diye bir kayıt yoktur…
2-”İnfak”ın ikinci derecesi ise “Birr” diye tanımlanır, ki buna işaret eden âyet de şudur:
-”SEVDİĞİNİZ ŞEYLERDEN İNFAK ETMEDİKÇE BİRRE EREMEZSİNİZ”… (3-92)
Dikkat edilirse burada “SEVDİKLERİNİZDEN” kaydı mevcuttur… Rastgele bir şeyi değil!
Bu âyet nâzil olduğu zaman, Rasûlullah yanındaki inanmışların her biri, en çok sevdikleri nesneleri başkalarına bağışlamışlardı… Elbette ki, bu âyet sadece o zaman yaşayanları değil; diğer âyetler gibi, kıyamete kadar tüm hitap ettiği müslümanları muhatap alıyordu.
B- ÇÖZÜMLEME
1-YANSIMALARDA “İNFAK” ANLATIMLARINDAN ÖRNEKLER: (Ayetlere verilen manalardan derlendi)
İNFAK:
- Kendisine verilen maddi-manevî yaşam gıdasını Allah adına karşılıksız paylaşmak. (Bakara- 3)
- Hayır olarak bağışlanacak şeyleri, ana-baba, akraba, yetimler, yoksullar ve evinden uzak düşmüş yolcular için bağışlamak.(Bakara- 215)
- El Afv (zaruri harcamalardan) arta kalanı bağışlamak. (Bakara- 219)
- Kazandıklarının ve arzdan çıkılanların temiz olanlarından bağışlamak. (Bakara- 267)
- Mallarını gece ve gündüz, gizli veya açık bağışlamak. (Bakara- 274)
- Birre ermek amacıyla sevdiği şeylerden bağışlamak. (A.İmran-92)
- Bolluk ve darlık anlarında Allah için karşılıksız vermek. (A.İmran- 134)
- Maddi veya salâtı yaşamanın sonucu oluşan manevî rızkı paylaşmak. ( Enfal- 3)
- Allah için yapılan harcamalar. (Tevbe-54)
İNFAK EDENLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ:
- Takva Sahibi; Müttaki; Korunmak isteyenlerdir. (Bakara- 2)
- Onlar gayblarındaki (algılayamadıkları) hakikate (Nefslerinin Allah Esmâ’sının anlamlarının bir terkip-bileşimi şeklinde meydana geldiğine) iman ederler, salâtı ikame ederler (fiilen edâ yanı sıra anlamını yaşarlar) (Bakara-3)
- Onlar hakikatinden sana (boyutsal geçişle) inzâl olunana ve öncekilere inzâl olmuşlara iman ederler; geleceklerindeki sonsuz yaşam süreçlerine de ikân (kesin idrakten kaynaklanan kabul) hâlindedirler. (Bakara-4)
- Sadakalarını sırf Allah için gizli ve açık olarak verirler. (Bakara- 271)
- Sevdikleri her şeyden karşılıksız verirler. (A.İmran-92)
- Bollukta ve darlıkta veriler. (A. İmran- 134)
- Öfkelerini kontrol ederler.(134)
- İnsanların kusurlarını Affederler.(134) – İhsan ederler, Muhsindirler. (134) – “Allah”ı anıp düşündüklerinde onların şuurlarında ürperti olur (o azamet yanında kendi acziyetlerini düşünmekten); onlara O’nun işaretleri okunduğunda, onların imanlarını arttırır (düşünebildikleri oranda)… Onlar Rablerine tevekkül ederler (hakikatlerindeki El-Vekîl isminin gereğini yerine getireceğine iman ederler). (Enfal-2) – Salâtı ikame ederler (Allah’a yönelişleri sonucu tüm varlığın O’nun hükmüne uyduğu; âlemlerde Allah Esmâ’sından başka {dûnunda} hiçbir şey olmadığı yaşanarak ‘Bâkî Allah’tır’ hakikati açığa çıkar) (Enfal- 3) - Hakkıyla (tahkike dayalı) iman ederler. (Enfal-4)
- Teslimiyet ve itaati fark etmeye müsait olan, ilahi müjde alacak olanlardır! (Hac-34)
- Kendilerine isabet edenlere sabrederler. (Hac-35)
- Kötülüğü güzel davranışlarla yok ederler, savuştururlar. (Kasas-54)
- Secde ederler, benliksiz yönelirler. (Secde- 15)
- (Gece) yataklarından kalkıp; korkarak ve umarak Rablerine dua ederler. (Secde-16)
- İşleri aralarında istişare ederek çözerler. (Şura-38)
İNFAK EDENLERE KUR’AN’IN YAPTIĞI BENZETME VE MİSALLER:
- Mallarını Allah’a imanları dolayısıyla insanlara karşılıksız bağışlayanların misali, yedi başak oluşturan ve her başağında yüz tane bulunan tek bir buğday tohumu gibidir. (Bakara-261)
- Allah rızasını isteyerek veya enfüslerindeki bir tespitten (Esmâ bileşimlerinin kendilerinde oluşturduğu anlayış ile) mallarını infak edenlerin misaline gelince… Kendisine şiddetli bir yağmur isâbet edip, yemişlerini iki kat vermiş tepedeki bir bahçeye benzer. Ona böyle bol yağmur yerine çiseleyen bir yağmur dahi yeterlidir.
(Bakara-265)
- Allah (şöyle) bir misal veriyor: Bir şeye gücü yetmeyen köle ile, kendisini bizden güzel bir yaşam gıdası ile beslediğimiz ve ondan, gizli ve açık başkalarına bağışta bulunan kişi… Bunlar hiç eşit olur mu? Hamd, Allah’a aittir! Hayır, onların çoğunluğu bilmezler.
(Nahl-75)
İNFAK ETMEMENİN BEDELİ, İNFAK ETMEYENLERİN NELER YAŞAYACAĞI?..
- Zalimdirler. (Bakara-270)
- Korunmaktan uzaktırlar, ebedi yanışa mahkûmdurlar. (A.İmran-116)
- Kendi nefislerine zulmektedirler. (A.İmran-117)
- Mallarını gösteriş amaçlı harcarlar. Şeytan; arkadaşları olmuştur. (Nisa-38)
- Kalplerine nefret ve düşmanlık yerleşir. Allah’ın lanetini çekerler. Yeryüzünde bozgunculuk yaparlar. İsyan ve haddi aşma onlarda artar. (Maide- 64)
- Acı bir azapla müjdelenmişlerdir Allah tarafından. (Tevbe-34)
İNFAK EDENLERE VERİLECEK OLANLAR; ECİRLERİ; ONLARDA AÇILACAK HALLER:
- İmanın hakikatini ve ikanı yaşarlar. (Bakara-2,4)
- Rableri indînde (nefslerinin hakikatini meydana getiren Esmâ bileşimlerinden kaynaklanan) özel ecirleri vardır. (Bakara-262)
- Onlara korkacakları bir şey yoktur, hüzün duyacakları bir şey de!..(262)
- Birre ereceklerdir. (A.İmran-92)
- Cennet onlar için hazırlanmıştır. (A.İmran-133)
- Allah’ın Sevdikleri kapsamındadırlar. (A.İmran-134)
- Onlar ki, salâtı ikame ederler (Allah’a yönelişleri sonucu tüm varlığın O’nun hükmüne uyduğu; âlemlerde Allah Esmâ’sından başka {dûnunda} hiçbir şey olmadığı yaşanarak ‘Bâkî Allah’tır’ hakikati açığa çıkar) (Enfal-3)
- Onlar için Rableri indînde (hakikatleri olan Esmâ mertebesinin getirisi olan) dereceler, mağfiret (Esmâ kuvvesi olan ilmin benliği örtmesiyle oluşan bağışlanma) ve kerîm rızık (cömert-şerefli rızık, maddi veya manevî rızık) vardır. (Enfal-4)
- Dikkat edin, muhakkak ki o (infak ettikleri), kendileri için bir yakınlık vesilesidir… Allah onları rahmetine dâhil edecektir… (Tevbe- 99)
- Yapmakta oldukları Allah’ça en güzeliyle mükafatlandırılacaktır. (Tevbe-121)
- Aşağıdaki esmaların hakikatleri ve getirileri onlara açılacaktır. (MD)
2- AYETLERDE; İNFAK KELİMESİ İLE BERABER ZİKREDİLEN ESMALAR VE SON YAZI İLE BU ESMALARA YÜKLENEN ANLAMLAR: (İnfak ile bağlantılı esmalar ayetlerden seçildi. Bağlantıya dair yoruma girmedim. O yorumu düşünmeliyim, infak hangi esmalarda hangi mekanizmaları tetikliyor, bizde neler oluşturuyor?)
http://www.ahmedhulusi.org/kuran/elesmaulhusna.htm
EL ALİYM… “İlim” özelliği sebebiyle sınırsız sonsuz her şeyi ve her boyutu, her yönüyle Bilen!
EL VASİ’… Esmâ özellikleriyle tüm âlemleri kapsamış olan.
EL BERR… Fıtratların gereğini kolaylaştırarak oluşmasını sağlayan! Bu konuda vaatlerini yerine getiren.
EL BASIYR… Açığa çıkan Esmâ özelliklerini her an seyir ile onlardan çıkanları değerlendirip sonuçlarını oluşturan.
EL ĞANİYY… Esmâ’sının işaret ettiği özelliklerle sınırlanıp kayıtlanmayan ve o vasıflarla etiketlenmekten dahi münezzeh olan; “Ekberiyeti” dolayısıyla! Esmâ’sıyla sayısız sınırsız zengin olan!
EL HAMİYD… Açığa çıkardığı evrensel kemâlâtı “Velî” ismi kapsamında açığa çıkardığı âlem sûretlerince seyredip değerlendirendir! Hamd yalnızca kendisine aittir!
EL HABİYR… Açığa çıkan Esmâ özelliğinin “var”lığını, “Esmâ”sıyla meydana getiren olarak, onun durumundan haberi olan. Birime, kendisinden açığa çıkanla, ne mertebede anlayışa sahip olduğunu fark ettiren!
EL HADİY… Hakikate erdiren… Hakikatin gereğini yaşatan! Hakk’ı dillendirten! Hakikate yönlendiren!
EL VEKİYL… Açığa çıkan her birimin işlevinin gereğini yerine getirmek için gerekeni yapan. Bunun idrakıyla kendisine tevekkül edene sahip çıkarak, onun için en hayırlı sonucu oluşturan. Hakikatindeki el Vekiyl isminin özelliğine iman eden Allâh’ın tüm isimlerine (tüm kuvvelerine) de iman etmiş olur! Halifelik sırrının kaynağı bir isimdir!
EL ĞAFFAR… Kudret veya hikmetin gereği olarak oluşmuş noksanlıklarını fark edip, bunların sonuçlarından kurtulmayı irade edenlere, örtüleyiciliğini yaşatan. Bağışlayan.
ER RAHIYM… Âlem sûretleri ile kendini seyir edendir! Bilinçli varlıkları, hakikatlerine erdirmek suretiyle; seyretmekte ve Esmâ’sı özellikleriyle yaşatmakta olanın, kendisi olduğu farkındalığıyla yaşatandır. “Ve kâne bil mu’miniyne Rahıyma = Hakikatine iman etmişlere Rahîm’dir” (Ahzab: 43). Cennet diye işaret edilen yaşamın kaynağıdır. Melekî boyutun “var”lığını oluşturandır.
C- SONUÇ;
Bu açılımlardan sonra söylenecek çok söz yok. Sadece, vaktiyle duyduğum, hafızama kazınan, bir vecize ile bitireyim.
“MÜ’MİNLE KAFİRİN FARKI; İMAN
MÜMİNLE MÜNAFIKIN FARKI; İNFAKTIR!”
Rabbim bizi münafık olmaktan “İnfak” ile korusun, bu manayı bize kolaylaştırsın hazmı ile…
Mehmet Doğramacı
dogramacimehmet@gmail.com
Not : Yukarıdaki yazıda adı geçen ayetlerin numaralarına, metinlerine ve meallerine aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.
Eyl 6th, 2009 at 19:14
[...] 1.Bölüm | 2. Bölüm | 3. Bölüm | 4. Bölüm | 5. Bölüm | 6. Bölüm | 7.Bölüm [...]