Yansımalarda Kavramlar -6- İsraf
“İSRAF”
1.Bölüm | 2. Bölüm | 3. Bölüm | 4. Bölüm | 5. Bölüm
A-ÖN OKUMA
1- AYETLER: Tespit edebildiğimiz kadarı ile 17 ayette İSRAF ve MÜSRİF kökenli kelimeler geçiyor. Bazı ayetlerde bir evveli bir sonrası da alındı.
ALİ İMRAN147-) Ve ma kâne kavlehüm illâ en kalu Rabbenağfir lena zünubena ve israfena fiy emrina ve sebbit akdamena vensurna alel kavmil kafiriyn; NİSA6-) Vebtelül yetama hatta iza beleğun nikah* fein anestüm minhüm rüşden fedfeu ileyhim emvalehüm* ve la te’küluha israfen ve bidaren en yekberu* ve men kâne ğaniyyen felyesta’fif* ve men kâne fakıyren felye’kül Bil ma’ruf* feiza defa’tüm ileyhim emvalehüm feeşhidu aleyhim* ve kefa Billahi Hasiyba; MAİDE32-) Min ecli zâlike ketebna alâ beni israiyle ennehu men katele nefsen Bi ğayri nefsin ev fesadin fiyl Ardı fe keennema katelen Nase cemiy’a* ve men ahyaha fekeennema ahyenNase cemiy’a* ve lekad caethüm Rusulüna bil beyyinat* sümme inne kesiyren minhüm ba’de zâlike fiyl Ardı lemüsrifun; EN’AM141-) Ve “HU”velleziy enşee cennâtin ma’ruşatin ve ğayre ma’ruşatin vennahle vezzer’a muhtelifen ükülühu vezzeytune verrummane müteşabihen ve ğayre müteşabih* külu min semerihi iza esmere ve atu hakkahu yevme hasadih* ve la tüsrifu* inneHU la yuhıbbul müsrifiyn; ARAF31-) Ya Beniy Ademe huzu ziyneteküm ınde külli mescidin ve külu veşrebu ve la tüsrifu* inneHU la yuhıbbul müsrifiyn; 81-) İnneküm lete’tuner Ricale şehveten min dunin nisa’* bel entüm kavmün müsrifun; YUNUS12-) Ve iza messel İnsaneddurru deana licenbihi ev kaıden ev kaima* felemma keşefna anhü durrahu merre keen lem yed’una ila durrin messeh* kezâlike züyyine lil müsrifiyne ma kânu ya’melun; 83-) Fema amene li Musa illâ zürriyyetün min kavmihî alâ havfin min fir’avne ve meleihim en yeftinehüm* ve inne fir’avne lealin fiyl Ard* ve innehu leminel müsrifiyn; ENBİYA9-) Sümme sadaknahümül va’de feenceynahüm ve men neşau ve ehleknel müsrifiyn; ŞUARA150-) Fettekullahe ve etıy’un; 151-) Ve la tutıy’u emrel müsrifiyn; 152-) Elleziyne yüfsidune fiyl Ardı ve la yuslihun; YASİN18-) Kalû inna tetayyerna Biküm lein lem tentehu lenercümenneküm ve leyemessenneküm minna azâbün eliym; 19-) Kalu tairuküm meaküm* ein zükkirtüm bel entüm kavmün müsrifun; 20-) Ve cae min aksalmediyneti racülün yes’a, kale ya kavmit tebiul murseliyn; 21-) İttebiu men lâ yes’elüküm ecren vehüm mühtedun; MÜMİN28-) Ve kale racülün mu’minun, min ali fir’avne yektümü imanehu etaktülune racülen en yekule RabbiyAllahu ve kad caeküm bil beyyinati min Rabbiküm* ve in yekü kaziben fealeyhi kezibüh* ve in yekü sadikan yusıbküm ba’dulleziy yeıdüküm* innAllahe la yehdiy men huve müsrifün kezzab; 34-) Ve lekad caeküm Yusufu min kablü bil beyyinati fema ziltüm fiy şekkin mimma caeküm Bih* hatta iza heleke kultüm len yeb’asâllahu min ba’diHİ Rasûla* kezâlike yudıllullahu men huve müsrifün murtab; 35-) Elleziyne yücadilune fiy ayatillahi Bi ğayri sultanin etahüm* kebüre makten ındAllahi ve ındelleziyne amenu* kezâlike yatbeullahu alâ külli kalbi mütekebbirin cebbar; 43-) La cerame ennema ted’uneniy ileyhi leyse lehu da’vetün fiyd dünya vela fiyl ahireti ve enne mereddena ilAllahi ve ennel müsrifiyne hüm ashabun nar; ZUHRUF4-) Ve inneHU fiy Ümmil Kitabi ledeyNA le Aliyyün Hakiym; 5-) Efenadribü ankümüz Zikre safhan en küntüm kavmen müsrifiyn; DUHAN31-) Min fir’avn* innehu kâne aliyen minel müsrifiyn; ZÜMER53-) Kul ya ıbadiyelleziyne esrefu alâ enfüsihim la taknetu min rahmetillah* innAllahe yağfiruzzünube cemiy’a* inneHU “HU”vel ĞafururRahıym; İSRA33-) Ve la taktülün nefselletiy harramAllahu illâ bil Hakk* ve men kutile mazlumen fekad cealna liveliyyihi sultanen fela yüsrif fiylkatl* innehu kane mensurea; FURKAN67-) Velleziyne iza enfeku lem yüsrifu ve lem yaktüru ve kâne beyne zâlike kavama; |
2- ESERLERDE “İSRAF”:
Dosttan Dosta
- Yaşam, üzülerek israf edilmiyecek kadar değerli sermayedir.
- Yaşam üzülmek suretiyle israf edilmemesi gereken, son derece değerli ve değerlendirilmesi zorunlu bir şeydir.
Cuma Sohbetleri
- Bir adam yemeğini yemiş, sofrada bir dilim ekmek bırakmış; ona, ne müsrif insan, diyoruz.
Yalnız o adam değil, hepimiz istisnasız müsrifiz, iflâstayız! Çünkü, içinde yaşadığımız anları, ölümden sonraki hayatta bize yararlı olacak şekilde değerlendiremiyoruz.
Ne kadar büyük bir yanlıştır ki, zikri veya ibadeti sadece câmiye ve seccadeye tahsis etmişiz. Onun dışında kalan zamanın hepsini de dedikoduya gıybete ayırmışız!.
- Cuma günü yatağından kalkıp sabah namazını kıldıktan sonra, namazı kıldığın yerde oturup hiç olmazsa beş dakika düşüneceksin: “Şu geçen Cuma namazından bu Cumaya kadar, bu bir haftamı ben nasıl değerlendirdim, hangi kazançlı işleri yaptım, ne kadar zamanımı da israf ettim? Bu arada, ne kadar insanı da aldattım?. Menfaat sağlamak için ne davranışlar yapıp, ne yalanlar söyledim?. Bu arada neleri kaybettim?. Dünyada bırakıp gideceğim ve bir daha benimle hiç alâkası olmayacak şeyler için ne kadar zaman harcadım?..”
Bilincin Arınışı
Bu arınmanın tam zirvesindeki “Hanîf” Nebi ve Rasûl, Muhammed Mustafa Aleyhisselâm’dır.
Öğülmüş, yüceltilmiş, ve “ıstıfa”dan “arınmış saf” gelen “Mustafa” ismi ile, tam arınmış; vehmi varlık kabullerinden tümüyle arınmak sûretiyle Allah’ın varlığını müşahede etmiş ve dolayısıyla her hangi bir tanrıya tapınmanın yersiz ve gereksiz olduğunu idrâk etmiş kişi… Onun için de diyor ki:”Lailahe illâ Allah” “Tanrı yoktur; sadece Allah”!…
Yani, insanlar kelimei tevhidin derinliklerindeki şu anlamla uyarılmak isteniyor: “Tanrıya tapınarak ömrünüzü heba etmeyin!.. Ömrünüzü israf etmeyin!..
Siz, ötede bir tanrı varsayıyorsunuz!.. Oysa ne ötede bir tanrı var, ne de sizin “ben” dediğiniz O’ndan ayrı bir varlık!. Bu, “bâtıl”dır; aslı, gerçeği olmayan boş bir var kabul ediştir!. Gerçekte asla böyle bir şey yok!… Bir tanrı, bir de siz diye bir ikilem kesinlikle sözkonusu değil!.
Lâilahe illallah” = “Tanrı yok, yalnızca Allah”
Evrensel Sırlar
Daima yeniye açık ol !… Hiç bir konuda önyargılı olma !.. Gerçeğini ve sistem içindeki yerini tesbit edemeden hiç bir şey hakkında hüküm verme !.. İnsanları yargılamak, onların dedikodusunu yapmak sûretiyle zamanını sakın israf etme !..
Hz. Muhammed’in Açıkladığı Allah
“Sen, «ALLAH»ın yeryüzündeki hâlifesi olarak yaratıldın… «ALLAH»ın bütün isimlerinin mânâları ile bezendin…
Şimdi kendini bu madde dünyasında bulman hasebiyle, sonunda çürüyüp yok olacak bir beden olarak düşünme; ve böyle düşünmek suretiyle «nefsine zulmetme»!… Kendindeki güçleri «israf» etme…
B- ÇÖZÜMLEME
YANSIMALARDA “İSRAF” “İSRAF EDEN KİMSE; MÜSRİF” TANIMLARINDAN ÖRNEKLER: (Ayetlere verilen manalardan derlendi)
İSRAF:
- Yaptıklarımızdaki aşırılıklar (A.İmran- 147)
- Henüz büyüme çağında iken yetimin malını yemek! (Nisa- 6)
- Allah’ın verdiklerini değerlendirememek!… (Maide- 32)
- Ürünlerden, kazançlardan, ele geçenlerden zekat vermemek! (En’am- 141)
MÜSRİF:
- Elindeki nimetleri gereksiz yere kullanan. (Araf- 31)
- Allah sınırlarını aşanlar. (Özellikle karşı cinse değil de tatmin için kendi cinsine yönelen) (Araf- 81)
- Sıkıntı anında dua ve niyazla Allah’a yönelip sıkıntı geçince beşeriyete düşüp Allah’ı unutan. (Yunus-12)
- Yeryüzünde zorbalık eden. (Yeryüzü ARZ diye geçiyor, bu da beden. Ayette zorba Firavun diye geçmiş. Öyleyse BEDENSEL BOYUTTA YAŞAYARAK KENDİNE ZULMEDEN DE MÜSRİF) (Yunus- 83)
- Allah Rasullerınin, Nebilerinin bildirdiği gerçeklere sırt dönenler. (Enbiya-9)
- Yetkilerini aşıp insanları yanlışa yönlendiren, düzeltici olmak yerine bozgunculuğu seçenler. (Şuara- 151-152)
- Hakikat üzere olan gerçeği tebliğ eden Rasüllere tabi olmadığı gibi, onlara tavır alan, uğursuz sayan, zulmetmeyi niyete alan… (Yasin- 18,21)
- Hakikat sermayesini israf eden, çok yalancı… (Mümin- 28)
- Her çağda her topluma ba’s edilen Rasulleri inkar eden, kuşkusu hiç dinmeyen ve böylece sapıtan. (Mümin- 34)
- Kendileri için açığa çıkmış, ba’s olmuş Rasulu inkarı sebebiyle bilinci kilitlenen. Kibirli, zorba, Allah İşaretleri hakkında mücadele içinde, karşı duruş içinde olduğu için gazaba uğrayacak olan. (Mümin-35)
- Sonsuz gelecek yaşamı fark edemeyen. Dünyaya ömrünü harcayan, bedensellikle yaşayan. (Mümin-43)
- Hakikatindeki kuvveleri israf eden! (Şuurca-Kalpçe değil, Bedensel Bilinç kısıtlılığı ile yaşamayı seçen) (Zuhruf- 5)
- Üstünlük taslayarak benliğinde tanrısallık vehmeden, bundan dolayı hakikatindeki kuvveleri boşa harcayan. (Duhan- 31)
- Nefsinin hakikatini yaşamak yerine ömrünü bedensellik yolunda harcamış olan. (Zümer- 53)
- Allah’ın Rahmetinden ümit kesen. (Zümer- 53)
- Tevbe edenlere Mağfiret kapısının açık olduğuna ikna olamayan, günahı karşısında karamsarlığa düşen. (Zümer- 53)
- Ceza vermede Allah sınırlarını aşan. (İsra- 33)
- Elindeki nimetleri karşılıksız bağışlamada ölçüyü aşmayan, cimriilik de etmeyen, dengeli yaşayan. (Furkan- 67)
C- SONUÇ;
Yukarıda ayetlerden çıkan tanımlamaları derin derin düşünmeliyim…
Müsrifliğe düştüğüm hallerim neler? İsraf etmeyenlerden olmak için bakışımı, yaşamımı ve idrakimi yeniden gözden geçirmeliyim?!….
Her bir mana üzerine çok şey söylenebilir. Ama beni derinden etkileyen acı gerçek şu oldu:
HER ÇAĞDA, HER TOPLUMA BA’S OLAN RASULLERİ (RİSALET İLMİNİ YAYAN, KITABIN HAKIKATINI İNSANLIĞA AÇAN) MAHALLERİ TANIYAMAMAK!!!!… ONLARA SIRT DÖNMEK… DAHA FECİSİ; ONA VE ONDAN YAYILANA TAVIR ALMAK!…
BU; BAŞLI BAŞINA İKİ ŞEYİ ANINDA OLUŞTURUP DEVREYE SOKUYOR :
1- BİLİNCİN KİLİTLENMESİ…
2- DÖNÜŞÜ OLMAYAN GAZABA UĞRAMAK…
Kendi çağımda Risalet Gerçeğini yayan Rasulu tanıdım mı?… Haydi diyelim, duydum, haber aldım, acaba gereği gibi değerlendirebiliyor muyum kaynaktan yayılanı?…
….
Yorum yapamayacağım….
Derin derin Düşünmeliyim….
Mehmet Doğramacı
dogramacimehmet@gmail.com
Not : Yukarıdaki yazıda adı geçen ayetlerin numaralarına, metinlerine ve meallerine aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.
Eyl 6th, 2009 at 18:35
[...] 1.Bölüm | 2. Bölüm | 3. Bölüm | 4. Bölüm | 5. Bölüm | 6. Bölüm [...]
Eyl 26th, 2009 at 22:48
[...] Bölümler : 1.Bölüm | 2. Bölüm | 3. Bölüm | 4. Bölüm | 5. Bölüm | 6. Bölüm | 7. Bölüm | 8. [...]