Yansımalarda Kavramlar – 3 – İhsan
“İHSAN-MUHSİN“
A- ÖN OKUMA
1- AYETLER (38 ayette muhsin geçiyor. Bazı ayetlerde bir evveli bir sonrası da alındı)
| BAKARA
57-) Ve zallelna aleykumulğamame ve enzelna aleykumulmenne vesselva, külu min tayyibati ma rezaknakum ve ma zalemuna ve lâkin kanu enfüsehum yazlimun; 58-) Ve iz kulnedhulu hazihilkaryete fekülu minha haysü şi’tüm rağaden vedhulülbabe sücceden ve kulu hıttatün nağfir lekum hatayakum* ve senezidülmuhsiniyn; 111-) Ve kalu len yedhulel cennete illâ men kâne huden ev nesara* tilke emaniyyühum* kul hatu bürhanekum in kuntum sadikıyn; 112-) Bela men esleme vechehu Lillahi ve huve muhsinun felehu ecruhu ‘ınde Rabbihi, ve la havfün aleyhim ve la hum yahzenun; 195-) Ve enfiku fiy sebiylillahi ve la tülku Bi eydiykum ilet tehlüketi ve ahsinu* innAllahe yuhıbbul muhsiniyn; 236-) La cünaha aleykum in tallaktümün nisae ma lem temessuhünne ev tefridu lehünne feriydaten, ve mettiu’hünn* alel musiı kaderuhu ve alel muktiri kaderuh* metaan Bil ma’ruf* Hakkan alel muhsiniyn; AL-İ İMRAN 134-) Elleziyne yünfikune fiys serrai ved darrai vel kazımiynel ğayza vel afiyne aninNas* vAllahu yuhıbbul muhsiniyn; 148-) Featahumullahu sevabeddünya ve husne seva Bil’ ahireti, vAllahu yuhıbbul muhsiniyn; NISA 125-) Ve men ahsenü diynen mimmen esleme vechehu Lillahi ve huve muhsinun vettebea millete İbrahiyme haniyfa* vettehazAllahu İbrahiyme haliyla; MAİDE 13-) Fe Bi ma nakdıhim miysakahüm leannahüm ve cealna kulubehüm kasiyeten, yuharrifunel kelime an mevadııhı ve nesu hazzan mimma zükkiru Bihi, ve la tezalu tattaliu alâ hainetin minhüm illâ kaliylen minhüm fa’fü anhüm vasfah* innAllahe yuhıbbul muhsiniyn; 85-) Fe esabehümullahu Bi ma kalu cennatin tecriy min tahtihel enharu halidiyne fiyha* ve zâlike cezaül muhsiniyn; 93-) Leyse alelleziyne amenu ve amilus salihati cünahun fiyma taımu iza mettekav ve amenu ve amilus salihati sümmettekav ve amenu sümmettekav ve ahsenu* vAllahu yuhıbbul muhsiniyn; ENAM 84-) Ve vehebna lehu İshaka ve Ya’kub* küllen hedeyna* ve Nuhan hedeyna min kablü ve min zürriyyetihi Davude ve Süleymane ve Eyyube ve Yusufe ve Musa ve Harun* ve kezâlike neczil muhsiniyn; ARAF 56-) Ve la tüfsidu fiyl Ardı ba’de ıslahıha ved’uhu havfen ve tame’an, inne rahmetAllahi kariybun minel muhsiniyn; 160-) Ve katta’na hümüsnetey aşrete esbatan ümema* ve evhayna ila Musa izisteskahü kavmühu enıdrib Bi asakel hacer* fenbeceset minhüsneta aşrete ayna* kad alime küllü ünasin meşrabehüm* ve zallelna aleyhimül ğamame ve enzelna aleyhimül menne vesselva* külu min tayyibati ma razaknaküm* ve ma zalemuna ve lâkin kânu enfüsehüm yazlimun; 161-) Ve iz kıyle lehümüskünu hazihil karyete ve külu minha haysü şi’tüm ve kulu hıttatün vedhulül babe sücceden nağfir leküm hatıy’atiküm* seneziydül muhsiniyn; TEVBE 91-) Leyse aled duafai ve la alel merda ve la alelleziyne la yecidune ma yünfikune harecün iza nasahu Lillahi ve ResuliHİ, ma alel muhsiniyne min sebiyl* vAllahu Ğafurun Rahîym; 120-) Ma kâne li ehlil Mediyneti ve men havlehüm minel a’rabi en yetehallefu an Resulillahi ve la yerğabu Bi enfüsihim an nefsih* zâlike Bi ennehüm la yusıybuhüm zameün ve la nesabün ve la mahmesatün fiy sebiylillâhi ve la yetaune mevtıen yağıyzul küffare ve la yenalune min adüvvin neylen illâ kütibe lehüm Bihi amelün salih* innAllahe la yudıy’u ecrel muhsiniyn; HUD 115-) Vasbir feinnAllahe la yudıy’u ecrel muhsiniyn; YUSUF 22-) Ve lemma beleğa eşüddehu ateynahü hükmen ve ılma* ve kezâlike neczil muhsiniyn; 36-) Ve dehale meahüssicne feteyan* kale ehadühüma inniy eraniy a’sıru hamra* ve kalel aharu inniy eraniy ahmilü fevka ra’siy hubzen te’külüt tayru minh* nebbi’na Bi te’viylih* inna nerake minel muhsiniyn; 56-) Ve kezâlike mekkenna li Yusufe fiyl Ard* yetebevveü minha haysü yeşa’* nusıybu Bi rahmetina men neşau ve la nudıy’u ecrel muhsiniyn; 77-) Kalu in yesrık fekad sereka ehun lehu min kabl* feeserreha Yusufu fiy nefsihi ve lem yübdiha lehüm kale entüm şerrün mekâna* vAllahu a’lemü Bima tasıfun; 78-) Kalu ya eyyühel aziyzu inne lehu eben şeyhan kebiyran fehuz ehadena mekaneh* inna nerake minel muhsiniyn; 90-) Kalu einneke leente Yusuf* kale ene Yusufu ve hazâ ehıy* kad mennAllahu aleyna* innehu men yettekı ve yasbir feinnAllahe la yudıy’u ecrel muhsiniyn; NAHL 128-) İnnAllahe mealleziynet tekav velleziyne hüm muhsinun; HAC 37-) Len yenalellahe lühumüha ve la dimauha ve lâkin yenalühüt takva minküm* kezâlike sahhareha leküm litükebbirullahe alâ ma hedaküm* ve beşşiril muhsiniyn; KASAS 14-) Ve lemma beleğa eşüddehu vesteva ateynahu hükmen ve ılma* ve kezâlike neczil muhsiniyn; ANKEBUT 69-) Velleziyne cahedu fiyna lenehdiyennehüm sübüleNA* ve innAllahe lemeal muhsiniyn; LUKMAN 1-) Elif, Lâââm, Miiiym; 2-) Tilke ayatul Kitabil Hakiym; 3-) Hüden ve rahmeten lil muhsiniyn; 4-) Elleziyne yukıymunes Salâte ve yü’tunez Zekâte ve hüm bil ahireti hüm yukınun; 5-) Ülaike alâ hüden min Rabbihim ve ülaike hümül müflihun; 22-) Ve men yüslim vechehu ilellahi ve huve muhsinün fekadistemseke bil urvetil vüska* ve ilellahi akıbetül’ ümur; AHZAB 28-) Ya eyyühen Nebiyü kul li ezvacike in küntünne türidnel hayated dünya ve ziyneteha fetealeyne ümettı’künne ve üserrıhkünne serahan cemiyla; 29-) Ve in küntünne türidnAllahe ve RasûleHU veddarel’ ahırete feinnAllahe eadde lilmuhsinati minkünne ecren azıyma; SAFFAT 79-) Selâmun alâ Nuhın fiyl alemiyn; 80-) İnna kezâlike neczil muhsiniyn; 104-) Ve nadeynahu en ya İbrahiym; 105-) Kad saddakterrü’ya* inna kezâlike neczil muhsiniyn; 109-) Selâmun alâ İbrahiym; 110-) Kezâlike neczil muhsiniyn; 112-) Ve beşşernahu Bi İshaka Nebîyen minas salihıyn; 113-) Ve barekna aleyhi ve alâ İshak* ve min zürriyyetihima muhsinun ve zâlimun li nefsihi mübiyn; 120-) Selâmun alâ Musa ve Harun; 121-) İnna kezâlike neczil muhsiniyn; 130-) Selâmun alâ İlyasiyn; 131-) İnna kezâlike neczil muhsiniyn; ZÜMER 33-) Velleziy cae Bis sıdkı ve saddeka Bihi ülaike hümül müttekun; 34-) Lehüm ma yeşaune ınde Rabbihim* zâlike cezaül muhsiniyn; 58-) Ev tekule hıyne teral azâbe lev enne liy kerreten feekûne minel muhsiniyn; AHKAF 12-) Ve min kablihi Kitabu Musa imamen ve rahmeten, ve hazâ Kitabun musaddikun lisanen Arabiyyen liyünzirelleziyne zalemu ve büşra lilmuhsiniyn; ZARİYAT 15-) İnnel muttekıyne fiy cennatin ve uyun; 16-) Ahıziyne ma atahüm Rabbühüm* innehüm kânu kable zaâlike muhsiniyn; 17-) Kânu kaliylen minel leyli ma yehceun; 18-) Ve bil eshari hüm yestağfirun; 19-) Ve fiy emvalihim hakkun lissaili vel mahrum; |
2- KAVRAMLARDA “MUHSIN” VE “İHSAN”:
http://www.allahvesistemi.org/ahmedhulusidekavramlar/kavramlar/ihsan/index.htm
B- ÇÖZÜMLEME
1-TANIMLAR:
İHSAN; Farz olanı ifa, “Hakikat”i müşahede, Rabbani müşahade. Allah’ın seni her an gördüğünün bilincinde olarak yaşamak…
İHSAN HÂLİ; NAMAZIN HAKKINI VERMENİN EN ALT DERECESİ,”İHSAN” HÂLİDİR
Eğer ki sen, namaz hâlinde, namazın hakkını veremiyorsan, henüz namazı “ikâme” edemiyorsun demektir. Zira namazın hakkını vermenin en alt derecesi “İHSÂN” hâlidir…
Namazda “İhsan” derecesini Efendimiz Aleyhisselâm şöyle anlatıyor:
-”Sen Allah’ı göremiyorsan dahi, Allah seni görüyor olarak düşünüp, namazını böylece edâ etmendir İHSÂN!.
MUHSİN; İhsan Eden… Müşahede Eden… ALLAH İHSAN EDENLERLE BERABERDİR ayeti gereğince “İhsan edende veren; Hakk’tır.”
İHSAN BOYUTLARI:
- Farz olanı ifa,
- “Hakikat”i müşahede,
- Rabbani müşahade.
- Allah’ın seni her an gördüğünün bilincinde olarak yaşamak…
2- YANSIMALARDA “İHSAN SAHİBİ; MUHSİN” TANIMLARINDAN ÖRNEKLER: (Ayetlere verilen manalardan derlendi)
MUHSİN:
- Kendisine bağışlananları başkalarıyla karşılıksız paylaşan.
- (Vechinin) hakikatinin Allah (Esmâ’sının açığa çıkışı) için olduğunu hisseden.
- Kızdığında öfkesini kontrol eden, İnsanların kusurlarını affeden, bollukta da darlık ta da infak eden.
- Allah’ın sevdiği kimse.
- Varlığının Allah Esmâ’sının açığa çıkışıyla yaratıldığının idrakı içinde olan.
- Müşahede mertebesinde olan.
- Korkarak ve İcabet edileceğine inanarak dua eden.
- Mağfiret dileyen ve Secdenin anlamını yaşayan.
- İyilik yapmak için yaşayan.
- İmanın gereği fiilleri ortaya koyarak zafere eren.
- Sabreden.
- İndAllah’tan HÜKÜM VE İLİM verilen.
- Hakikati OKUma kabiliyetine sahip olan.
- Allah için yaşamakta olduğunun farkındalığında olan.
- Allah’ın hakikati fark ettirdiği kadarı ile TEKBİRi yaşayan
- Allah’ı görüyormuşçasına yönelen.. Yakıyn ehli…
- Allah’la beraberlik (Maiyet Sırrı ) yaşayan.
- Şuurunu Allah’a teslim eden.
- Müşahedelerinde Hak’tan gayrı olmayan.
4- MUHSİNLERİN ÖZELLİKLERİ, İHSANIN GETİRİLERİ: (Tamamen ayetlerden özetlendi)
- Muhsin; benliğinin oluşturduğu hataları fark ederek; bunlardan dolayı mağfiret dileyen. Secde ile kendi varlığının yokluğunu itiraf eden, kendisine bağışlananları karşılıksız bağışlayan. (Bakara- 58)
- İhsan; verilen nimetin Allah tarafından artırılmasını getirir. (Bakara- 58) (Araf- 161)
- İhsan halini yaşayana korku ve hüzün yoktur. (112)
- Muhsin; Allah’ın sevdiği kimsedir. (Bakara- 195, A.İmran- 134)
- Boşanılan eşin hukuki- insani haklarını korumak, ihtiyaçlarını çağdaş ölçülerde sağlamak ihsandır. (Bakara-236)
- Bollukta ve darlıkta karşılıksız bağış yapar, kusurları affeder, öfkelerini kontrol eder. (A.İmran- 134)
- Hem dünyanın hem de sonsuz süreçlerin sevabını alırlar. (148)
- Allah’ın Halili olmak, Hullet makamı, Haniflik onların özelliğidir. (Nisa- 125)
- İhsanı yaşayamamak kalp katılığını, yaşadığı hakikatten haz almamayı, ahdi bozmanın verdiği yanışı davet eder. (Maide- 13)
- Ebedi kalacakları, altlarından ırmaklar akan cennet yaşamı onlar içindir. (85)
- İmanın gereği fiiller ortaya koymak, korunmak ve bunlarda gösterdikleri devamlılık- istikrar sonucu üst mertebede bir iman anlayışına kavuşmak onlara müşahede halini getirir. (Maide- 93)
- ULUL AZM rasul ve nebiler ile kıssaları zikredilen nebiler ihsan sahipleridir. Ödülleri dünyada da verilenlerdir onlar. (Enam- 84)
- Bozgunculuk yapmayan, korkarak ve icabet edileceğinden emin olarak dua etmek; ihsan halidir. (Araf- 56)
- Allah’ın Rahmeti Muhsinlere yakındır. (56)
- İyilik yapmayı yaşam gayesi edinmek; ihsandır. (Tevbe- 91)
- Allah yolunda, bir takım sınav süreçleri yaşamak, bunu yaşadığının bilincinde olmak ihsan halini kişiye açar. (120)
- İhsan sahiplerinin mükafatı Allah’a aittir. (120)
- Sabır; ihsandır. (Hud- 115)
- Aklını kullanarak ilme ve hakikate yönelmek ihsandır. Hüküm ve İlmi Ledünnü, Rasih olmayı nasibinde olana getirir. (Yusuf- 22)
- İhsan; hakikate ait işaretleri OKUma ve yorumlama melekesi açar insanda. (36)
- Korunan ve Sabreden ihsan ehli için dünyada da zafer vardır. (Yusuf- 90)
- Allah onlarla beraberdir (Maiyet sırrı) (Nahl- 128)
- Ekberiyeti yaşama fırsatı verilmiştir Muhsinlere. (Hac- 37)
- Olgunluk, olayları ve oluşları Hakkıyla değerlendirmek onlara hastır. (Kasas- 14)
- Nefsine, benliklerine karşı savaş içindedirler. Galip geleceklerine dair müjde verilmiştir. (Ankebut- 69)
- Kur’an-ı Kerim’i hakkıyla değerlendirmek onların nasibidir. (Lukman- 3)
- Namazı ikame eder, zekatı verir, sonsuz geleceklerine ikan halindedirler. (4)
- Vechini, Şuurunu Allah’a teslim etmişlerdir. (22)
Rasule yakınlık; Rasulun dostluğunu kazanmak en büyük ihsan sebebidir. Hiçbir dünyevi bedele değişilmez…. (Ahzab- 29)
- Müşahedelerinde Hakktan gayrı yoktur. (Saffat- 80,105)
- Allah’ı görürcesine kulluk ederler. (110,121,131)
- Sıdk ve Müttakilik halini yaşarlar. (Zümer- 33,34)
- İhsanı dünyada yaşayamamak ebedi pişmanlık ve azap sebebidir. (58)
- Hidayet rehberi Kur’an; Muhsinlere müjdedir.( Ahkaf- 12)
- Geceleri az uyurlar. Seherde istiğfar ederler. Mallarından ve kazançlarından, ellerinde olandan isteyene ve de sıkıntıda olana verirler. Rablerince kendilerine verileni paylaşarak değerlendirirler. Cennetlerde ve kaynaklardadırlar… (Zariyat- 15,19)
C- SONUÇ;
Nasibimizde varsa HULLET, MAİYET, ALLAHÇA SEVİLMEK ve nihai noktada EKBERİYET e götüren idrak, yaşam ve çalışmalar bütünü İhsandır diye anladım…
Doğrusunu, Allah ve Rasülü ve de Ehli bilir…
Yorum Yazmak İstermsiniz ?